پنل کنترل CNC در واقع مرکز فرمان دستگاه بوده و اپراتور از طریق آن، می تواند تمام عملکردهای اصلی ماشین را مدیریت کند. در دستگاه هایی مانند فرز CNC، تراش سی ان سی، روتر CNC و دیگر ماشین آلات کنترل عددی، این پنل برای اجرای برنامه، کنترل حرکت محورها، روشن و خاموش کردن اسپیندل، تنظیم سرعت ها، ورود اطلاعات و مدیریت خطاها استفاده می شود.
با اینکه شکل ظاهری پنل ها در برند ها و کنترلرهای مختلف باهم متفاوت است؛ اما منطق عملکرد دکمه ها در اکثر دستگاه ها تقریبا مشابه هم بوده و به همین علت، اگر اپراتور با کاربرد کلید های اصلی روی یک کنترلر آشنا شود، کار با سایر دستگاه ها نیز برای او ساده تر می شود. شناخت دکمه های پنل CNC، تنها برای کارکردن عادی با دستگاه مهم نبود و در واقع در ایمنی، دقت، سرعت و جلوگیری از بروز خطا نیز نقش مستقیمی دارد.
بسیاری از مشکلاتی که هنگام ماشینکاری به وجود می آیند، به علت آشنا نبودن اپراتور با عملکرد کلید ها و حالت های مختلف دستگاه است. اگر شما بدانید که هر دکمه ای چه کاری انجام می دهد، می توانید برنامه را بهتر اجرا کرده، در زمان مناسب دستگاه را متوقف کنید و تنظیمات لازم را با اطمینان بیشتری انجام دهید. در ادامه این مطلب با سی ان سی کالا جهت کسب اطلاعات بیشتر همراه شوید.
کاربرد دکمه ها و کلیدهای دستگاه CNC چیست؟
هر دکمه ای در پنل کنترل سی ان سی، یک وظیفه مشخصی داشته و بعضی از کلیدها برای انتخاب حالت کاری دستگاه هستند، بعضی جهت حرکت دادن دستی محورها به کار رفته و برخی دیگر وظیفه اجرای برنامه، توقف موقت، ریست کردن خطا یا کنترل اسپیندل را بر عهده دارند. در واقع، این کلید ها به اپراتور اجازه می دهند تا بین برنامه نویسی، تنظیم دستگاه، تست کد ها و اجرای واقعی ماشینکاری جا به جا شود.
ضرورت این دکمه ها زمانی بیشتر مشخص می شود که اپراتور در حال تنظیم صفر قطعه، تست مسیر حرکت ابزار، ویرایش برنامه یا اجرای قطعه اول است. در این شرایط، استفاده درست از کلیدها سبب می شود که احتمال برخورد ابزار با قطعه یا خطا در اجرای برنامه به حداقل برسد. به همین علت، دانستن و اطلاع داشتن از این بخش یکی از پایه ای ترین مراحل آموزش کار با CNC است.
کلید توقف اضطراری در پنل
مهم ترین دکمه در هر دستگاه سی ان سی، کلید توقف اضطراری یا Emergency Stop است. این دکمه معمولا به رنگ قرمز بوده و در موقعیتی قرار دارد که اپراتور بتواند در سریع ترین زمان ممکن به آن دسترسی پیدا کند. این کلید در شرایطی کاربرد دارد که خطر ناگهانی ایجاد شود؛ به عنوان مثال زمانی که ابزار در مسیری اشتباه حرکت می کند، یعنی قطعه به درستی بسته نشده یا احتمال آسیب به دستگاه وجود دارد.
با فشردن سنسور و دکمه توقف اضطراری، دستگاه بلافاصله متوقف شده و حرکات اصلی آن نیز قطع می شود. این توقف می تواند از خسارت های سنگین به ابزار، قطعه و خود دستگاه جلوگیری نماید. به همین علت، اپراتور باید همیشه محل این دکمه را بداند و در مواقع بحرانی نیز بدون شک و تردید از آن استفاده نماید.
حالت های مختلف کاری در کنترل پنل CNC
کنترلرهای CNC معمولا دارای چند حالت کاری اصلی هستند که هر کدام برای نوع خاصی از عملیات طراحی شده اند. از رایج ترین این حالت ها، حالت AUTO بوده که در این وضعیت، برنامه ماشینکاری به طور خودکار و بر اساس کدهای نوشته شده اجرا می شود و این حالت زمانی کاربرد دارد که دستگاه شما کاملا تنظیم شده، قطعه بسته شده و اپراتور نیز آماده شروع به عملیات اصلی است.
حالت EDIT و MDI
اپراتور از این این حالت برای ویرایش برنامه ها در هر زمان که نیاز شود بخشی از کدها اصلاح شود، خطی حذف یا اضافه گردد یا تغییراتی در ساختار برنامه انجام شود، استفاده می کند. حالت MDI یا ورود دستی اطلاعات نیز یکی از حالت هایی است که برای وارد کردن فرمان های کوتاه و مستقیم کاربرد دارد. به عنوان مثال، اگر بخواهید فقط اسپیندل را روشن کنید یا یک حرکت خاص را بدون اجرای کل برنامه انجام دهید، MDI بسیار کاربردی و مفید است.
حالت DNC
در برخی دستگاه ها نیز حالت DNC قرار دارد که جهت ارسال مستقیم برنامه از کامپیوتر به دستگاه به کار می رود. این حالت بیشتر در شرایطی کاربردی است که فایل برنامه روی حافظه دستگاه ذخیره نشده یا حجم آن زیاد است و باید مستقیما از سیستم خارجی اجرا شود.
کلیدهای مرجع گیری و حرکت دستی محورها
از دیگر بخش های مهم پنل CNC، مربوط به مرجع گیری و جا به جایی دستی محورها است. کلید REF یا Reference جهت بازگرداندن دستگاه به نقطه مرجع استفاده شده و معمولا این مرحله پس از روشن شدن دستگاه اهمیت زیادی دارد،؛ زیرا کنترلر باید موقعیت پایه محورها را بشناسد تا بتواند مختصات را به درستی پردازش کند. حالت JOG نیز برای حرکت دستی محورها بوده و اپراتور می تواند محورهای مختلف را با سرعت بالا یا پایین حرکت دهد.
در برخی دستگاه ها، مورد HandWheel یا هندویل CNC وجود دارد که بهترین نوع هندویل برای اپراتور، اجازه می دهد تا محورها را با دقت بیشتری کنترل کند. حالت INC JOG نیز برای حرکت پله ای محورها با مقدار مشخص استفاده می شود و برای زمانی مفید است که بخواهید محور را به اندازه دقیق و تکرار پذیر جا به جا نمایید. در تنظیم ابزار نیز، گرفتن صفر قطعه و نزدیک شدن کنترل شده به سطح کار، این قابلیت بسیار کاربردی است.
کلیدهای عملیاتی و ماشینکاری
کلیدهای عملیاتی برای کنترل نحوه اجرای برنامه استفاده می شوند که Single Block، برنامه را خط به خط اجرا می کند و برای تست بسیار کاربردی است. Block Skip نیز برخی خطوط مشخص شده را نادیده می گیرد،Optional Stop در محل توقف اختیاری برنامه را متوقف کرده و Dry Run، امکان اجرای آزمایشی برنامه بدون ماشینکاری واقعی را فراهم می سازد. در برخی کنترلر ها نیز Machine Lock جهت تست برنامه بدون حرکت محورها استفاده می شود.
کنترل سرعت پیشروی و اسپیندل به همراه دکمه اجرای برنامه و توقف آن
اپراتور از طریق ولوم های Feed Override و Spindle Override می تواند هنگام اجرای برنامه، سرعت حرکت محورها و دور اسپیندل را افزایش یا کاهش دهد که این مورد سبب کنترل بهتر فرآیند، افزایش کیفیت ماشینکاری و کاهش احتمال آسیب به ابزار می شود. همچنین جهت شروع اجرای برنامه از Cycle Start و برای توقف آن از Cycle Stop استفاده می شود. در برخی برنامه ها نیز، دستور M00 سبب توقف کامل دستگاه در یک نقطه مشخص شده و معمولا برای بررسی قطعه یا تعویض ابزار به کار می رود.
کنترل اسپیندل
روی پنل cnc، کلید هایی جهت روشن و خاموش کردن اسپیندل موتور و همچنین تغییر جهت چرخش ساعتگرد و پادساعتگرد وجود دارد که انتخاب صحیح جهت و سرعت اسپیندل نیز تاثیر مستقیمی بر کیفیت ماشینکاری، عمر ابزار و ایمنی عملیات دارد.
صفحه نمایش و کلید های ورود اطلاعات
صفحه نمایش و صفحه کلید پنل CNC برای مشاهده وضعیت دستگاه، مدیریت برنامه ها، تنظیم آفست ها و ورود اطلاعات استفاده می شوند. کلیدهای POS ، PROG ،OFFSET/SETTING و SYSTEM برای نمایش مختصات، مدیریت برنامه، تنظیم آفست و دسترسی به تنظیمات سیستم به کار می روند و کلیدهای INPUT ،INSERT ،DELETE ،ALTER و RESET برای ورود، ویرایش و رفع خطاهای موقت استفاده شده که کار با آن ها سبب افزایش سرعت و دقت اپراتور در مدیریت دستگاه می گردد.
کلام آخر
در مجموع، در این مطلب دانستیم که دکمه ها و سنسورهای دستگاه CNC چه نقشی در ایمنی دارند و باید بگوییم که پنل کنترل CNC قلب مدیریتی دستگاه بوده و تمامی فرمان های اصلی از طریق آن انجام می شود. همچنین شناخت دقیق دکمه ها و حالت های مختلف این پنل به اپراتور کمک می کند تا دستگاه را با ایمنی، دقت و تسلط بیشتری کنترل کند؛ زیرا شناخت بیشتر این کلید ها، تنظیم دستگاه، اجرای برنامه، تست کدها و رفع خطاها را نیز آسان تر می سازد.
