هندویل یا MPG همان پالس ژنراتور دستی دستگاه CNC است که برای حرکت دستی محورها، تنظیم موقعیت ابزار و کنترل دقیق حرکت محور مورد استفاده قرار می گیرد. در ساختار هندویل CNC، سلکتور انتخاب محور و سلکتور ضریب پالس نقش مهمی در تعیین نحوه انتقال فرمان به کنترلر دارند. هندویل ها معمولا از پلاستیک های مهندسی فشرده صنعتی مانند ABS و Polycarbonate یا آلومینیوم ساخته می شوند.
هندویل، ویژگی هایی مانند طراحی مناسب، خوش دست بودن، مقاومت در برابر روغن، مقاوم در برابر دمای بالا و سطح براق دارند. با وجود کیفیت مناسب این قطعات، استفاده طولانی مدت، آلودگی، فرسودگی کنتاکت ها، شل شدن اتصالات و آسیب دیدن سیم کشی می تواند باعث اختلال در عملکرد سلکتور شود. در ادامه این مطلب از سی ان سی کالا می خواهیم به بررسی علائم خرابی سلکتور هندویل و رفع آن بپردازیم.
علائم خرابی سلکتور هندویل و روش عیب یابی
سلکتور یکی از بخش های مهم هندویل CNC بوده که وظیفه آن انتخاب محور یا تعیین ضریب حرکت بر اساس ساختار هندویل است. خرابی این قطعه همیشه به صورت از کار افتادن کامل هندویل دیده نمی شود و در بسیاری از مواقع با علائمی مانند انتخاب اشتباه محور، عمل نکردن یکی از ضرایب پالس، قطع و وصل شدن سیگنال یا عملکرد نامنظم هنگام چرخاندن سلکتور خود را نشان می دهد. ویژگی های یک هندویل خوب هر چقدر هم زیاد شود، باز ممکن است پس از استفاده طولانی مدت، مشکلاتی برای آن به وجود آید. خرابی سلکتور هندویل بر اثر عوامل مختلفی اتفاق می افتد که علت ها و روش های عیب یابی آن ها عبارت اند از:
عملکرد نامنظم سلکتور
اگر یک وضعیت سلکتور گاهی به درستی کار کند و گاهی از کار بیفتد، احتمال وجود مشکل در کنتاکت های داخلی یا اتصالات آن وجود دارد. فرسودگی کنتاکت ها، آلودگی و شل شدن سیم ها می توانند باعث قطع و وصل شدن سیگنال شوند. در این شرایط، سیم کشی، سوکت و کانکتور و پیوستگی کنتاکت های سلکتور را بررسی کنید و در صورت ادامه مشکل، سلکتور را تست کنید.
کاهش حساسیت یا افت پالس
اگر با تغییر وضعیت سوئیچ سلکتور، کنترلر CNC واکنش مناسبی نشان ندهد یا پالس های دریافت شده کاهش پیدا کنند، باید اتصالات سلکتور بررسی شوند. قرار نگرفتن صحیح پین ها در کانکتور یا شل بودن اتصال می تواند باعث انتقال ناقص سیگنال شود. در صورت سالم بودن کانکتورها، پایه های سلکتور و مسیر سیم کشی را با مولتی متر بررسی کنید تا محل ایجاد افت سیگنال مشخص شود.
کار نکردن یکی از وضعیت های سلکتور
اگر فقط یکی از وضعیت های انتخاب محور یا ضریب پالس عمل نکند، احتمال خرابی کنتاکت مربوط به همان وضعیت وجود دارد. برای مثال ممکن است X و Y به درستی انتخاب شوند اما وضعیت Z توسط کنترلر شناسایی نشود. در این حالت، اتصال پایه مشترک COM و خروجی مربوط به وضعیت معیوب را با مولتی متر تست کنید و در صورت نبود پیوستگی، سلکتور را بررسی یا تعویض نمایید.
انتخاب یک محور و حرکت محور دیگر
انتخاب یک محور و حرکت محور دیگر یکی از مهمترین علائم وجود مشکل در سلکتور محور است. این ایراد ممکن است به دلیل جا به جایی سیم ها، خرابی کنتاکت های داخلی یا اتصال خروجی سلکتور به ورودی اشتباه کنترلر ایجاد شود. ابتدا سیم کشی را با نقشه دستگاه مقایسه کنید و سپس وضعیت ورودی های کنترلر را بررسی نمایید تا مشخص شود فرمان اشتباه از خود سلکتور ایجاد شده یا در مسیر انتقال سیگنال به وجود آمده است.
قطع شدن حرکت در یک موقعیت خاص
اگر حرکت محور فقط در یک موقعیت مشخص سلکتور قطع شود، احتمال فرسودگی، آلودگی یا خرابی کنتاکت همان وضعیت وجود دارد. این مشکل معمولا باعث می شود که هندویل در سایر موقعیت ها به صورت عادی کار کند؛ اما در یک حالت مشخص فرمان به کنترلر ارسال نشود. با تست پیوستگی پایه COM و خروجی مربوط به همان موقعیت می توان عملکرد کنتاکت را بررسی کرد.
قطع شدن پالس ها یا عملکرد ناپایدار
قطع و وصل شدن پالس ها همیشه به معنی خرابی خود سلکتور نیست و ممکن است کابل سیگنال یا کانکتورها نیز عامل آن شمل شوند. پارگی داخلی سیم، له شدگی کابل، اتصال ضعیف یا لحیم کاری ناقص می تواند باعث ناپایداری سیگنال شود. بنابراین ابتدا مسیر کابل و محل اتصال آن به برد و کانکتورها را بررسی کنید و اگر این بخش ها سالم بودند، عملکرد کنتاکت های سلکتور را آزمایش نمایید.
معرفی وظیفه سلکتورها در MPG
سلکتور انتخاب محور (Axis Selector: OFF, X, Y, Z, 4, 5)، سلکتور ضریب پالس (Multiplier/Rate Selector: x1, x10, x100) و نوع خروجی سلکتورها (خروجی باینری / Gray Code یا خروجی اختصاصی نقطه ای Point-to-Point).
علائم و نشانه های خرابی واقعی سلکتور
خرابی سلکتور هندویل معمولا با علائمی مانند انتخاب یک محور و حرکت محور دیگر، عمل نکردن دستگاه در یکی از ضرایب ×1، ×10 یا ×100 و قطع شدن حرکت در یک موقعیت خاص سلکتور مشخص می شود. این مشکلات اغلب به علت جا به جایی سیم ها، خرابی کنتاکت های داخلی، اکسیدشدگی یا ارسال نادرست سیگنال به کنترلر CNC رخ می دهند.
همچنین اگر هنگام چرخاندن سلکتور، بدون چرخاندن دیسک پالس، محور دچار پرش یا حرکت ناخواسته شود، احتمال خرابی کنتاکت ها، شل بودن اتصالات، قطعی کابل یا وجود نویز الکتریکی وجود دارد. برای عیب یابی، باید سیم کشی، کانکتورها، ورودی های کنترلر و پیوستگی کنتاکت های سلکتور با مولتی متر بررسی و در صورت نیاز سلکتور تعویض شود.
روش های عیب یابی و تست سلکتور هندویل
برای تست سلکتور هندویل ابتدا با تست بوق (بازر) مولتی متر پیوستگی پایه مشترک (COM) و خروجی ها را بررسی کنید، سپس در صفحه Diagnostics / I/O کنترلر یا سیستم کنترل CNC (مانند کنترلر فانوک، کنترلر زیمنس) از تغییر بیت های دیجیتال هنگام چرخاندن کلید مطمئن شوید و در صورت بروز مشکل، پلاتین ها را با اسپری کانتکت شور خشک تمیز کرده یا در صورت خرابی، کلید روتاری را تعویض کنید.
کلام آخر
مزایای استفاده از هندویل در صنعت سی ان سی بسیار بوده و برای عیب یابی سلکتور هندویل CNC، باید ابتدا عملکرد سلکتور، سیم کشی، کانکتورها و وضعیت کنتاکت های داخلی آن بررسی شود. سپس با استفاده از مولتی متر و تست پیوستگی می توان وضعیت پایه مشترک (COM) و خروجی های مختلف سلکتور را در موقعیت های گوناگون بررسی کرد.
